Bezpieczeństwo w sieci

Internet bezpieczny dla dziecka

Świat ma wiele do zaoferowania: jest ciekawy, może dać dużą wiedzę. Dzięki poznawaniu go nasze dzieci staja się dojrzalsze, rozwijają swoje zainteresowania – staja się w pełni sobą. Czy dajemy dzieciom poznawać świat bez żadnego nadzoru i kontroli? Czy puszczamy je w podróż w nieznane, pozwalamy na nawiązywanie przygodnych znajomości, zwiedzanie miejsc, do których wpuszczane są osoby powyżej lat 18…? Pewnie nie… Ale jak jest z Internetem – przecież to jest wirtualny wszechświat, skarbnica wiedzy, rozrywki, ciekawych kontaktów – wartościowy, ale również i zagrażający, tak jak i ten rzeczywisty.

Zagrożenia

Niektóre zagrożenia powiązane z siecią są podobne do tych spotykanych w świecie rzeczywistym, takie jak:

  • pedofilia i handel żywym towarem: pedofile często odwiedzają czaty, komunikatory i portale społecznościowe, na których przebywają dzieci. Często podszywają się pod nieletnich, aby zdobyć ich zaufanie. Podobne zagrożenie dotyczy młodych dziewcząt i chłopców, których przyjaciele poznani w sieci mogą tak naprawdę być członkami grup przestępczych zajmujących się przemytem ludzi do domów publicznych.
  • przemoc, a właściwie cyberprzemoc: zdyskredytowanie konkretnej osoby poprzez roz-syłanie kompromitujących materiałów np. zdjęć, ośmieszanie i dokuczanie w Internecie.
  • szkodliwe treści: ekspozycja na materiały zagrażające prawidłowemu rozwojowi osobowości dzieci i młodzieży, czyli takie które zawierają przemoc, pornografię, treści rasistowskie lub nawojują do popełniania przestępstw
  • uzależnienie: Internet jest tak pasjonujący, że może uzależniać. Nie jest to uzależnienie fizyczne ale psychiczne – podobne do uzależniania od hazardu lub robienia zakupów…

Inne zagrożenia są związane ze specyfiką tego medium:

  • złośliwie oprogramowanie takie jak: wirusy, konie trojańskie, które niszczą lub wykradają dane z naszego komputera albo sprawiają, że jest on używany do rozsyłania spamu bez naszej wiedzy.
  • oszustwa internetowe, takie jak phishing – polegają głównie na wyłudzeniu danych osobowych lub nieświadomym udziale w praniu brudnych pieniędzy. Szczególnie narażona jest starsza młodzież i sami dorośli.
  • piractwo internetowe – twoje dziecko może nieświadomie stać się przestępcą ściągając sobie nielegalne oprogramowanie, filmy i muzykę chronione prawami autorskimi

 

Co robić aby nasze dziecko było bezpieczne? Generalne zasady:

(źródło Microsoft: http://www.microsoft.com/poland/athome/security/children )

    1. Zachęcaj dzieci do opowiadania o swoich doświadczeniach związanych z korzystaniem z Internetu. Korzystaj z Internetu razem z dziećmi.
    2. Naucz dzieci ufać swojej intuicji. Jeśli w Internecie jest coś, co wywołuje ich niepokój, powinny Ci o tym powiedzieć.
    3. Jeśli dzieci odwiedzają pokoje rozmów, korzystają z komunikatorów do przesy-łania wiadomości błyskawicznych, gier internetowych lub wykonują w Internecie inne czynności wymagające zalogowania się w celu identyfikacji użytkownika, pomóż im wybrać odpowiednią nazwę i dopilnuj, aby nie zdradzała ona żadnych informacji osobistych o dziecku.
    4. Wyraźnie podkreśl, że dzieciom nigdy nie wolno podawać adresu, numeru telefonu, ani innych informacji osobistych, takich jak nazwa szkoły czy miejsce zabaw.
    5. Naucz dzieci, że różnica między dobrem a złem jest taka sama w Internecie, jak w prawdziwym świecie.
    6. Pokaż dzieciom, jak okazywać szacunek innym internautom. Dopilnuj, aby przestrzegały zasad dobrego wychowania korzystając z komputera.
    7. Wymagaj, aby dzieci przestrzegały praw własności innych internautów. Wyjaśnij, że nielegalne kopiowanie efektów pracy innych ludzi — muzyki, gier wideo i in-nych programów — to kradzież.
    8. Powiedz dzieciom, że nie należy spotykać się z osobami poznanymi w Internecie. Wyjaśnij, że internetowi przyjaciele nie zawsze są tymi, za których się podają.
    9. Naucz dzieci, że nie wszystko, co przeczytają lub zobaczą w Internecie, jest prawdą. Zachęcaj je do zadawania pytań, jeśli nie są czegoś pewne.
    10. Korzystaj z nowoczesnego oprogramowania do kontrolowania aktywności dziecka w Internecie. Funkcja kontroli rodzicielskiej pozwala zablokować dostęp do nie-odpowiednich witryn, monitorować odwiedzane przez dzieci witryny i sprawdzać, co dzieci tam robią.

 

Bezpieczeństwo dzieci od 3 do 6 lat:

Rodzice i starsze rodzeństwo mogą wraz z przedszkolakami odwiedzać witryny przeznaczone dla dzieci lub grać w gry internetowe. W przypadku dzieci w tym wieku rodzice odgrywają istotną rolę w nauczaniu bezpiecznego korzystania z Internetu i bezpośrednim nadzorowaniu reakcji dzieci na zawartość internetowych witryn.

  • Dzieci w tym wieku nie mogą korzystać same z Internetu.
  • Dodaj odpowiednie witryny do listy Ulubione, aby utworzyć własne środowisko sieciowe dla swoich dzieci.
  • Poszukaj narzędzi do filtrowania zawartości Internetu, które będą uzupełniać, a nie zastępować, nadzór rodzicielski.
  • Zacznij uczyć dzieci, czym jest prywatność. Jeśli witryna zachęca dzieci do podania imienia w celu dostosowania zawartości do ustawień użytkownika, pomóż dziecku utworzyć pseudonim sieciowy, który nie ujawnia żadnych informacji osobistych.
  • Ustaw komputery z dostępem do Internetu w ogólnodostępnym miejscu, gdzie można łatwo nadzorować poczynania dziecka.
  • Wszyscy członkowie rodziny powinni być przykładem dla dzieci w okresie, w którym zaczynają korzystanie z Internetu.

 

Bezpieczeństwo dzieci od 7 do8 lat:

Dzieci w tym wieku szukają w Internecie rozrywki i lubią gry interaktywne. Być może korzystają już z poczty elektronicznej i eksperymentują z witrynami i pokojami rozmów, na których odwiedzanie nie dostali pozwolenia od rodziców.

  • Wraz z dziećmi sporządź domowy regulamin korzystania z Internetu.
  • Zachęcaj dzieci do odwiedzania tylko zaakceptowanych przez Ciebie witryn.
  • Ustaw komputery z dostępem do Internetu w ogólnodostępnym miejscu, gdzie można łatwo nadzorować poczynania dziecka.
  • Poszukaj narzędzi do filtrowania zawartości, które będą uzupełniać, a nie zastępować, nadzór rodzicielski.
  • Korzystaj z wyszukiwarek przyjaznych dzieciom (np. MSN Kids Search – j. ang.) lub wyszukiwarek z funkcją kontroli rodzicielskiej.
  • Zamiast pozwalać dzieciom na posiadanie własnych kont poczty elektronicznej, załóż sobie wspólne konto z dzieckiem, by móc kontrolować jego zawartość.
  • Naucz dzieci, że powinny się z Tobą konsultować, zanim ujawnią jakiekolwiek informacje w wiadomościach e-mail, pokojach rozmów, na forach dyskusyjnych, w formularzach rejestracyjnych i profilach osobistych.
  • Naucz dzieci, że nie powinny pobierać programów, muzyki i plików bez zezwolenia.
  • Stosuj filtry wiadomości e-mail, aby blokować wiadomości od konkretnych osób lub wiadomości zawierające określone słowa lub zwroty.
  • Nie pozwalaj dzieciom w tym wieku korzystać z wiadomości błyskawicznych.
  • Pozwalaj dzieciom korzystać wyłącznie z monitorowanych pokojów rozmów i forów dyskusyjnych w renomowanych witrynach dla dzieci.
  • Rozmawiaj z dziećmi o ich internetowych znajomych i zajęciach tak jak rozmawiasz o zajęciach czy znajomych w świecie rzeczywistym, gdzie dzieci poznają nowych ludzi
  • Porozmawiaj z dziećmi o seksualności, ponieważ łatwo mogą się natknąć na treści przeznaczone dla dorosłych lub na internetową pornografię.
  • Zachęcaj dzieci do mówienia o tym, co wzbudza w nich niepokój lub poczucie zagrożenia. Zachowaj spokój i przypominaj dzieciom, że nie spotka je żadna kara, jeśli zwrócą na coś uwagę rodziców, pochwal ich zachowanie i zachęć do ponownego zwrócenia się do Ciebie w takiej sytuacji. Dowiedz się więcej o sposobach postępowania z internetowymi pedofilami i dręczycielami.

 

Bezpieczeństwo dzieci w wieku od 9-12 lat:

Dzieci w tym wieku korzystają z Internetu podczas realizowania szkolnych projektów. Pobierają również muzykę, korzystają z poczty elektronicznej, grają w gry internetowe, głosują na ulubione gwiazdy w witrynach dla fanów. Ich ulubioną formą komunikowania się z przyjaciółmi jest korzystanie z wiadomości błyskawicznych.

  • Wraz z dziećmi sporządź domowy regulamin korzystania z Internetu.
  • Ustaw komputery z dostępem do Internetu w ogólnodostępnym miejscu, a nie w pokojach dzieci.
  • Poszukaj narzędzi do filtrowania zawartości Internetu które będą uzupełniać, a nie zastępować, nadzór rodzicielski.
  • Rozmawiaj z dziećmi o ich internetowych znajomych i zajęciach tak jak rozmawiasz o innych zajęciach.
  • Zabroń umawiania się z osobami poznanymi w Internecie.
  • Pozwalaj dzieciom korzystać wyłącznie z monitorowanych pokojów rozmów w renomowanych witrynach dla dzieci.
  • Naucz dzieci, że nigdy nie powinny ujawniać jakichkolwiek informacji osobistych w wiadomościach e-mail, pokojach rozmów, wiadomościach błyskawicznych, formularzach rejestracyjnych, profilach osobistych i że nie powinny uczestniczyć w konkursach internetowych.
  • Naucz dzieci, że bez pozwolenia nie powinny pobierać żadnych programów. Mogą w ten sposób niechcący pobrać wirusa lub program wywiadowczy. Naucz je również, że udostępnianie plików lub pobieranie z Internetu tekstów, obrazów lub ilustracji może stanowić naruszenie praw autorskich.
  • Zachęcaj dzieci do mówienia o tym, co wzbudza w nich niepokój lub poczucie zagrożenia. Zachowaj spokój i przypominaj dzieciom, że nie spotka je żadna kara, jeśli zwrócą na coś uwagę rodziców Pochwal ich zachowanie i zachęć do ponownego zwrócenia się do Ciebie w takiej sytuacji. Dowiedz się więcej o sposobach postępowania z internetowymi pedofilami i dręczycielami.
  • Porozmawiaj z dzieckiem o pornografii w Internecie i skieruj je do odpowiednich witryn poświęconych zdrowiu i seksualności.
  • Nalegaj na posiadanie dostępu do kont poczty elektronicznej i wiadomości błyskawicznych dzieci, aby sprawdzić, czy nie rozmawiają z nieznajomymi.
  • Porozmawiaj z dziećmi o odpowiedzialnym, etycznym zachowaniu w Internecie. Dzieci nie powinny używać Internetu do rozsiewania plotek, tyranizowania lub grożenia innym.

Dzieci w wieku od 12 do 17 lat:

Nastolatki pobierają muzykę, korzystają z wiadomości błyskawicznych, poczty elektronicznej i grają w gry internetowe. Aktywnie korzystają z wyszukiwarek, aby odnaleźć w Internecie interesujące ich informacje. Większość nastolatków ma już za sobą wizyty w pokojach rozmów, wielu uczestniczyło w rozmowach dorosłych lub prywatnych. Chłopcy w tej grupie wiekowej prawdopodobnie przekraczają dozwolone granice poszukując grubiańskiego humoru, krwi, hazardu lub witryn przeznaczonych wyłącznie dla dorosłych. Dziewczęta raczej korzystają z pokojów rozmów, są więc bardziej narażone na molestowanie seksualne.

  • Wraz ze swoimi nastoletnimi dziećmi sporządź domowy regulamin korzystania z Internetu. Należy w nim określić rodzaj witryn, których dzieci nie mogą przeglądać, godziny, w jakich mogą korzystać z Internetu oraz zasady komunikacji internetowej, obejmujące korzystanie z pokojów rozmów.
  • Ustaw komputery z dostępem do Internetu w ogólnodostępnym miejscu, a nie w pokojach dzieci.
  • Rozmawiaj z dziećmi o ich internetowych znajomych i zajęciach tak jak rozmawiasz o innych zajęciach czy znajomych. Porozmawiaj z dziećmi o liście osób, z którymi wymieniają wiadomości błyskawiczne i upewnij się, że nie rozmawiają z nieznajo-mymi.
  • Poszukaj narzędzi do filtrowania zawartości Internetu, które będą uzupełniać, a nie zastępować, nadzór rodzicielski.
  • Dowiedz się, jakie pokoje rozmów i fora dyskusyjne odwiedzają dzieci i z kim tam rozmawiają. Zachęć je do korzystania z monitorowanych pokojów rozmów i nalegaj, aby nie opuszczały publicznych obszarów tych pokojów.
  • Zabroń umawiania się z osobami poznanymi w Internecie.
  • Naucz dzieci, że bez pozwolenia nigdy nie powinny ujawniać jakichkolwiek informacji osobistych w wiadomościach e-mail, pokojach rozmów, wiadomościach błyskawicznych, formularzach rejestracyjnych, profilach osobistych i że nie powinny uczestniczyć w konkursach internetowych.
  • Naucz dzieci, że nie powinny pobierać programów, muzyki i plików bez zezwolenia. Powiedz im, że udostępnianie plików lub pobieranie z Internetu tekstów, obrazów lub ilustracji może stanowić naruszenie praw autorskich i złamanie prawa.
  • Zachęcaj dzieci do mówienia o tym, co wzbudza w nich niepokój lub poczucie zagrożenia. Zachowaj spokój i przypominaj dzieciom, że nie spotka je żadna kara, jeśli zwrócą na coś uwagę rodziców (ważne jest, aby nastolatki nie obawiały się, że utracą możliwość korzystania z komputera). Dowiedz się więcej o sposobach postępowania z internetowymi pedofilami i dręczycielami.
  • Porozmawiaj z dziećmi o treściach przeznaczonych dla dorosłych i pornografii w Internecie i skieruj je do właściwych witryn poświęconych zdrowiu i seksualnośc
  • Pomóż im chronić się przed spamem. Powiedz dzieciom, aby nie podawały w Internecie swojego adresu e-mail, nie odpowiadały wiadomości-śmieci i aby stosowały filtry wiadomości e-mail.
  • Zapoznaj się z witrynami, które dzieci często odwiedzają. Upewnij się, że nie odwiedzają witryn z obraźliwymi treściami i nie wysyłają informacji osobistych lub swoich zdjęć.
  • Naucz dzieci odpowiedzialnego, etycznego zachowania w Internecie. Dzieci nie powinny używać Internetu do rozsiewania plotek, tyranizowania lub grożenia innym.
  • Upewnij się, że dzieci uzgadniają z Tobą transakcje finansowe dokonywane w Internecie, np. zamówienie, kupno lub sprzedaż jakiegoś przedmiotu.
  • Omów z dziećmi zjawisko hazardu internetowego oraz zagrożenia, jakie ze sobą niesie. Przypomnij im, że uprawianie hazardu internetowego przez osoby niepełnoletnie jest nielegalne.

 

Interesujące strony związane z bezpieczeństwem w Internecie:

http://www.dzieckowsieci.pl.

  • Oficjalna strona realizowanego w Polsce przez Konsorcjum FDN i NASK programu Komisji Europejskiej „Safer Internet”. Na serwisie znajdują się aktualne wiadomości związane z tematyką programu, artykuły prasowe oraz raporty dotyczące badań
    http://www.saferinternet.pl/
  • Projekt helpline.org.pl ma na celu pomoc dzieciom i młodzieży w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa w Internecie. Jeśli dziecko spotkało w Sieci coś nieprzyjemnego i nie wiesz jak mu pomóc – wejdź na stronę projektu. http://www.helpline.org.p
  • Strona kampanii Dziecko w Sieci, dotyczącej bezpiecznego korzystania z Internetu. Znajdziesz tam omówienie zasad bezpieczeństwa i zagrożeń występujących w Sieci, opis programów realizowanych w trakcie kampanii, a także materiały multimedialne (filmy, spoty telewizyjne, mp3) i edukacyjne (plakaty, ulotki) z nią związane. Na stronie Twoi rodzice znajdą informacje o Internecie i jego możliwościach, poznają zagrożenia, a także dowiedzą się, jak chronić Cię przed nimi i gdzie szukać pomocy w przypadku pojawienia się problemów. Dla nauczycieli dostępne są do ściągnięcia materiały i scenariusze do prowadzenia lekcji o bezpieczeństwie w Sieci.
    http://www.sieciaki.pl/
  • Bezpieczna strona dla dzieci w wieku przedszkolnym
    http://www.przedszkolaki.sieciaki.pl/
  • Strona w języku angielskim
    http://www.kidsmart.org.uk/beingsmart
  • Oszustwa w sieci
    http://www.oszustwsieci.pl/
  • Tu można zgłosić przypadki nielegalnych treści w Internecie (np. rasim, ksenofobia i pornografia dziecięca)
    http://www.dyzurnet.pl/

 

Opracowała:
mgr Patrycja Karwan-Makosch
Psycholog PoradniPsychologiczno-Pedagogicznej w Kępnie

Kliknij, aby pobrać w formacie PDF